“ငြိမ်းချမ်းရေးကို မြန်မြန်တော့ ရချင်တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် မြန်မြန်ဆိုပေမယ့်လည်း လောလို့ မရဘူး။ သို့သော်လည်း ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက် လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ဟာကို အချိန်ဆွဲတာကလည်း အဆင်မပြေဘူး” ဒေါက်တာ ဒေါ်ခင်စည်သူ ( ပြည်သူ့လွတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် )

ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေးခရီး နီးသလား၊ ဝေးသလား ၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ(KNPP)ဟာ ၂၀၁၂ ကတည်းက အစိုးရနဲ့ အပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ KNPP အနေနဲ့ လက်ရှိမှာ တနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် NCA ကို လက်မှတ်မရေးထိုးရသေးပါဘူး။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးယူ ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်းကစပြီး ကယား(ကရင်နီ) ပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေပြန်မဖြစ်တော့ပါဘူး။ သတိပေးပစ်ခတ်မှု နဲ့ KNPP ရဲဘော်အပါအဝင် အရပ်သားတဦး အသတ်ခံရတာက လွဲရင် ကြီးကြီးမားမား တိုက်ပွဲတွေဖြစ်တာမျိုး မတွေ့ရသေးတာပါ။ လက်ရှိ ပြည်နယ်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး အခြေအနေကို ငြိမ်းချမ်းရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ တခြားသောလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ အစည်းတွေတချို့ရဲ့ အသံကိုဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ ဦးကေ့ရယ် (ဒေါတမကြီးကျေးရွာအုပ်စု ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးစောင့်ကြည့်လေ့လာသူ) ဒီငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်က ဘယ်လိုဖြစ်လဲဆိုရင် ကယားပြည်နယ်မှာဆိုရင် ကျနော်တို့တွေ့နေရတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မြင်းစီးကြေးရုပ့်ဖြစ်ဖြစ်၊ […]


“ဒီစစ်ပွဲကြီး နောက်ထပ် ငါးနှစ်ဖြစ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ကလေးတွေက ငါးနှစ်ကျောင်းနောက်ကျမယ်။ ဆိုတော့ ကလေးတွေက ဆယ်တန်းရောက်ရမယ့်ဟာကို ငါးတန်းနဲ့သာ အပြင်ဘက်ရောက်သွားရင်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ရှိနေတဲ့ သိန်းဂဏန်းရှိတဲ့ ကလေးတွေဟာ အတန်းပညာမရှိတော့ဘဲကြီးလာရင် သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကလည်း အများကြီး ပြဿနာရှိတယ်” ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦး (ဒါရိုက်တာ ၊ MIPS)

ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာမြန်မာအင်စတီကျူမှ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာမင်းဇော်ဦးနှင့် အင်တာဗျူး ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ ရခိုင်နှင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့တွင် တပ်မတော်နှင့် AA တို့တိုက်ပွဲများ ပြင်ထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေသည်မှာ နှစ်နှစ်အချိန်ခန့်ကြာမြင့်လာနေသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ဒေသခံ နှစ်သိန်းကျော်မှာ နေရပ်စွန့်ခွာပြီး စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများတွင် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခှိုလှုံနေကြရသည်။ အစိုးရဘက်မှ AA ကို အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အဖြစ်ကြေညာထားသည်။ ထို့ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် AA ပါဝင်လာခြင်းကို မတွေ့ရပေ။ ယင်းကြောင့် လက်ရှိ ကိုဗစ်ကာလမှာတောင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ရပ်90န့်သွားခြင်းမရှိပဲ ဒေသခံများမှာ သေဆုံးမှု၊ ဒဏ်ရာရရှိမှုတို့ နေတိုင်းရှိနေသည်။ ယင်းသို့ရခိုင် စစ်ရေးပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်ပြီး လက်ရှိတိုက်ပွဲအခြေနေ၊ ရခိုင်ငြိမ်းချမ်းရေးအလာနှင့် ဒေသခံများ အကျိုးသက်ရောက်တို့အပေါ် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ မြန်မာအင်စတီကျူ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ […]


“နေရပ်ပြန်တဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ သူတို့ နေရပ်ပြန်တဲ့အခါမှာ လုံခြုံမှု ရှိဖို့နဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိဖို့ အရေးကြီးတယ်၊ တန်းတူအခွင့်အရေး ရဖို့ လိုအပ်တယ်။ သူတို့ ပြန်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း သူတို့ကို လက်ခံတဲ့ ဒေသ အာဏာပိုင်တွေက ခွဲခြားတာမျိုး နိမ်တာမျိုး မဖြစ်အောင် သေချာလုပ်ဆောင်ဖို့လိုတယ်”နော်ထူးထူး (ဒါရိုက်တာ ၊ KHRG)

၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ ၂၀၁၅ခုနှစ်အတွင်း KNU-ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး နှင့် အစိုးရတို့အကြား အပစ်ရပ်စာချုပ် (NCA) လက်မှတ် ရေးထိုးပြီးသည့်နောက် နယ်မြေအတွင်း လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခလျော့နည်း လာခြင်းနှင့်အတူ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်များနှင့် ပြည်တွင်း စစ်ဘေးရှောင် ဒုက္ခသည်များအပေါ် ရိုက်ခက်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ ဒုက္ခသည်စခန်းနှင့် IDPများအတွက် ပညာရေး ကျန်းမာရေး စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီပေးနေသည့် နိုင်ငံတကာ ကူညီထောက်ပံ့မှု အစီအစဉ်များတဖြည်းဖြည်း လျှော့နည်းကျဆင်းလာခဲ့ပြီး ဒုက္ခသည်များကို နေရပ်ပြန်ရန် တွန်း အားပေးသည်ပုံစံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်မှစ၍ (Voluntary Repatriation Center–VRC) ခေါ် ဒုက္ခသည်များ မိမိဆန္ဒ အလျောက် နေရပ်ပြန်ရေ ဟူသည့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆ%Aုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး(UNHCR) အစီအစဉ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာပြီး နောက် နေရပ်ပြန်လိုသူများအတွက် […]


“ပါးစပ်ကပဲ ပြည်သူ့အစိုးရတို့၊ လူထုရွေးချယ်ထားတဲ့အစိုးရလို့ ပြောနေပြီးတော့ တကယ့်အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေမှာကျတော့ တပ်မတော်တို့၊ တပ်မတော်အငြိမ်းစားတို့ကိုပဲ တာဝန်ပေးနေမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုမှ ပြည်နယ်အတွက် ပိုမိုအားကောင်းတဲ့အရွေ့တစ်ခုကို ဖော်ဆောင်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဦးကျော်ထင်အောင် (ငြိမ်းချမ်းရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ၊ ကယား( ကရင်နီ ) ပြည်နယ်)

ကယား( ကရင်နီ ) ပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးကျော်ထင်အောင်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ လက်ရှိအစိုးရလက်ထက်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် နယ်ပယ်ဒေသအသီးသီး၊ ရှုထောင့်အသီးသီးမှ လေ့လာသုံးသပ်ဝေဖန်မှုများ ရှိနေပါတယ်။ ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်က ဘယ်လိုရှိပါသလဲ။ ကရင်နီလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ KNPP နဲ့ အစိုးရ၊ တပ်မတော်အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ချက်တွေက ဘယ်အဆင့်မှာ ရှိနေသလဲ စတာတွေကို ကယား( ကရင်နီ ) ပြည်နယ်အခြေစိုက် ငြိမ်းချမ်းရေး လေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးြဖစ်တဲ့ ဦးကျော်ထင်အောင်နဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။ မေး ။ ။ နှစ်ဖက် သဘောတူညီချက်တွေကို ချိုးဖောက်တာတွေ၊ လက်ရှိစိုးရလက်ထက်မှာ မလေးစား မလိုက်နာတာတွေ ရှိတယ်လို့ သုံးသပ်သွားတယ်။ ဆိုတော့ ဘာတွေ ချိုးဖောက်သွားတာလဲ။ ဖြေ ။ ။ […]


“အားရကျေနပ်တာတွေကတော့ အများကြီးပဲ။ ဒါပေမယ့် ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသေးတာတော့ ဝန်ခံတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း အားရကျေနပ်နေလို့မရဘူး၊ လိုအပ်ချက်တွေက အတောမသတ်နို်င်အောင် များပြားပါတယ်” ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှို(ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း၊ကယားပြည်နယ်)

ကယားပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း ၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက လွှတ်တော်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရဲ့အမိန်နှင့်အတွက် ကယားပြည်နယ်ဝန်ချုပ်ကို တာဝန်မှ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနဲ့ ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဦးဘော့စ်ကို ခေတ္တဝန်ချုပ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူစေခဲ့ပါတယ်။ သို့သော်လည်း ကယာပြည်နယ် ဝန်းကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးအယ်လ်ဖောင်းရှိုဟာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့်တော့ ဆက်ရှိနေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လာမယ့် ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း ကယားပြည်နယ် မယ်စဲ့မြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂)မှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုယ်စားပြုကာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ရှိနေပါတယ်။ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနဲ့%Eွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။ မေး ။ ။ တာဝန်ကနေ ရပ်စဲလိုက်တဲ့အပေါ် ဘာပြောချင်ပါလဲ။ ဖြေ ။ ။ ခံစားချက် မရှိပါဘူး၊ ကျနော်တို့က တိုင်းပြည်ရဲ့အကျိုး၊ ပြည်သူရဲ့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ခံစားချက်နဲ့ လုပ်လို့မရဘူး။ […]


“အစိတ်အပိုင်းသုံးခု ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့ပြီ။ ဒါမှသာ နောက်တက်လာမယ့် အစိုးရနဲ့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပဖို့ အာမခံချက်ရှိတဲ့ အတိုင်းတာ တစ်ခုရတာပေါ့။ ဒါကို အစိုးရဘက်က လိုလားသ လို KNU အပါဝင် ကျွန်တော်တို့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဘက်ကလည်း တကယ် လိုလားတယ်” ဖဒိုစောကယ်ထူးဝင်း (ဒုဥက္ကဌ ၊ KNU)

ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး – KNU ဒုတိယဥက္ကဌ ဖဒိုစောကယ်ထူးဝင်းနှင့် အင်တာဗျူး ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်း (၇၀) ကျော်ကြာ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားနေၿပီး အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကြားတွင် မပြေလည်သေးသည့် ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်နေသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်နှင့် လက်ရှိ NLD အစိုးရနှစ်ရပ်လုံးကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အရေးကြီးသည့် ပြည်ထောင်စု သဘောတူစာချုပ် အပိုင်း(၃)ကို သြဂုတ်လ ၂၁ ရက်က နေပြည်တော်မွာ အစိုးရ၊ တပ်မတော်၊ လွှတ်တော်၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့၊ နိုင်ငံရေးပါတီတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များက သဘောတူလက်မှတ် ရေးထိုးလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း တစ်ချို့နေရာများတွင် အစိုးရနှင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တို့အကြား တိုက်ပွဲများမှာ ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ […]


“အပြောင်းအလဲနဲ့အတူ လက်ရှိ NLD အစိုးရက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေ အားလုံးပါဝင်တဲ့ NCA လက်မှတ်ရေးထိုး နိုင်ဖို့မျှော်လင့်ခဲ့တယ်” စောစံငြိမ်းသူ (ဥက္ကဋ္ဌ RWIO)

အစိုးရသက်တမ်းနှစ်ခုအကြား မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် ဘာတွေပြောင်းလဲခဲ့သလဲ ၂ စက်တင်ဘာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်း (၇၀)ကျော်ကြာသည့်တိုင် ပြည်တွင်းစစ်များ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများကြားတွင် မပြေလည်သေးသည့် ပြဿနာများ ရှိနေသေးသည်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များက ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်၊ တန်းတူအခွင့်အရေးကို လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ပြီး တောင်းဆိုနေကြသည်။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် စားပွဲဝိုင်းတွင် ဆွေးနွေးအဖြေရှာမည်ဆိုသည့် စဉ်းစားချက်များကြောင့် ပြီးခဲ့သည့် သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (၈) ခုက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် လက်ရှိ NLD အစိုးရလက်ထက်တွင် (၂) ဖွဲ့၊ စုစုပေါင်း (၁၀)ဖွဲ့တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသည့် ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အရေးကြီးသော ပြည်ထောင်စုသဘောတူစာချုပ် အပိုင်း(၃)ကို သြဂုတ်လ ၂၁ […]


“သားဖြစ်တဲ့ သူနဲ့လည်း ကျနော်နဲ့ ဆက်သွယ်မှုမရှိဘူး။ သားက အိမ်ကနေ ထွက်သွားတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူဟာ တပ်ထဲကပဲ ပြောင်းရွှေ့သွားတယ်ဆိုတာကို ခုနက ကော်မရှင်က လူကြီးမင်းတို့ ဖတ်ပြမှပဲ သိရှိရတဲ့အတွက် အဲကိစ္စကို ငြင်းပယ်ပါတယ်” ဦးဖိုးစံ ( ကျောက်ဖြူ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော် အမတ်)

သားဖြစ်သူကြောင့် အမတ်လောင်းစာရင်းမှပယ်ချခံရသူနှင့် အမေးအဖြေ ၃၁ သြဂုတ် ၂၀၂၀ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်မှ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဖိုးစံကို လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအြဖစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့သော်လည်း သားဖြစ်သူ တပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးအောင်မြင့်စိုးသည် ရခိုင်တပ်တော် AA ဘက်သို့ ဘက်ပြောင်းသွားသည့်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ အခန်း ၅ ပုဒ်မ ၁၀ (ဎ)နှင့်ငြိစွန်းသည်ဟုဆိုကာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအြဖစ်မှ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ပယ်ချလိုက်ကြောင်းသိရသည်။ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည် စာရင်းပယ်ချခံရခြင်းနှင့်ပတ်သက် ပြီး ဦးဖိုးစံကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားသည်။ ဦးဖိုးစံသည် လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကျောက်ဖြူမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၂) မှ ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အမည်စာရင်းတင်သွင်းထားသူဖြစ်သည်။ လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမည် […]